Naukowiec z NCBJ pomógł w znalezieniu największego i najpotężniejszego ORC-a
6 października 2025, 13:06W 2019 roku polska astronom Anna Kapińska odkryła pierwszego kosmicznego ORC-a, czyli dziwny krąg radiowy (odd radio circle – ORC). Teraz naukowiec z Zakładu Astrofizyki Narodowego Centrum Badań Jądrowych, doktor Pratik Dabhade, odegrał kluczową rolę w odkryciu najbardziej odległego i największego z ORC-ów.
Gwiazdy tworzą się w dżetach z centrym galaktyk
28 marca 2017, 09:38Po raz pierwszy udało się zaobserwować formowanie się gwiazd w strumieniu materii wyrzucanej przez supermasywną czarną dziurę. Astronomowie od pewnego czasu sądzili, że warunki panujące w takich strumieniach mogą sprzyjać powstawaniu gwiazd, jednak zjawisko takie jest trudne w obserwacji. Jednoznacznie wykazaliśmy, że wewnątrz strumieni powstają gwiazdy – mówi Roberto Maiolino z Uniwersytetu w Cambridge.
Ciemna materia i neutrina wchodzą w interakcje, twierdzą naukowcy z NCBJ i PAN
23 stycznia 2026, 09:06Ciemna materia i neutrina mogą wchodzić w interakcje, uważają naukowcy z Narodowego Centrum Badań Jądrowych, Centrum Astronomicznego im. Mikołaja Kopernika PAN, Chińskiej Akademii Nauk oraz University of Sheffield. Według najpowszechniej używanego modelu kosmologicznego Lambda-CDM, którego korzenie sięgają ogólnej teorii względności, ciemna materia i neutrina to niezależne byty, które nie wchodzą w interakcje. Nowe badania przeprowadzone na Sheffield rzucają wyzwanie tej teorii i obowiązującemu modelowi kosmologicznemu.
Chiny stawiają na rozwój nauk o kosmosie
31 lipca 2017, 11:37Chiny, które w ostatnich latach dokonały licznych imponujących osiągnięć w dziedzinie lotów kosmicznych, stawiają teraz na badania naukowe. Państwu Środka wciąż daleko do osiągnięć USA, ale trzeba przyznać, że Pekin wiele już się nauczył i znacząco rozwinął swoje możliwości
Narodowe Centrum Badań Jądrowych światowym potentatem medycyny nuklearnej
17 kwietnia 2018, 06:42Duża część radioaktywnego jodu 131 stosowanego w medycynie nuklearnej na świecie jest produkowana w Polsce. Działający w Narodowym Centrum Badań Jądrowych Ośrodek Radioizotopów Polatom eksportuje odczynniki jodowe i gotowe produkty lecznicze do odbiorców na sześciu kontynentach
Solar Orbiter - wyprawa po tajemnice Słońca z udziałem Polski
6 lutego 2020, 10:32Rankiem 10 lutego br. z Przylądka Canaveral na Florydzie w przestrzeń kosmiczną wystrzelona zostanie europejska sonda Solar Orbiter. Na jej pokładzie znajduje się m.in. teleskop rentgenowski STIX, opracowany z dużym udziałem Centrum Badań Kosmicznych Polskiej Akademii Nauk.
Radioteleskop w Arecibo zawalił się przez... promieniowanie elektromagnetyczne
12 listopada 2024, 10:16W grudniu 2020 roku miała miejsce spektakularna katastrofa. Zawalił się jeden z najbardziej znanych instrumentów naukowych na świecie, radioteleskop w Arecibo. W raporcie opublikowanym właśnie przez amerykańskie Narodowe Akademie Nauk czytamy, że główną przyczyną katastrofy było – wywołane potężnym promieniowaniem elektromagnetycznym – zmęczenie cynku w mocowaniach lin nośnych, które utrzymywały 900-tonową platformę odbiornika na wysokości 120 metrów nad czaszą radioteleskopu.
Superrozbłyski na Słońcu mogą powstawać nawet raz na 100 lat
18 grudnia 2024, 12:09Analiza ponad 50 000 gwiazd wykazała, że rozbłyski słoneczne mogą być setki razy potężniejsze, niż najsilniejszy rozbłysk kiedykolwiek zanotowany przez astronomów. Na łamach pisma Science badacze z Instytutu Badań Układu Słonecznego im Maxa Plancka poinformowali, że po przebadaniu 56 540 gwiazd doszli do wniosku, że każda z nich średnio co 100 lat doświadcza gigantycznego rozbłysku. Wyniki badań wskazują, że dotychczas potencjał gwiazd był niedoszacowany. Z danych zebranych przez Teleskop Keplera wynika bowiem, że gigantyczne rozbłyski mają miejsce 10-100 razy częściej niż sądzono.
Filtr ochronny dla zarodników grzybów
26 sierpnia 2010, 08:43Naukowcy opracowali sojowy filtr ochronny dla zarodników grzybów owadobójczych z gatunku Beauveria bassiana. Wstępne testy zakończyły się sukcesem, co oznacza, że ten sposób tępienia szkodników zbiorów może się w przyszłości rozpowszechnić.
Rozszerza się, gdy inne się kurczą
13 października 2015, 14:11Większość materiałów kurczy się pod wpływem zimna i rozszerza pod wpływem ciepła. Naukowcy wciąż nie do końca rozumieją, dlaczego ciała stałe zachowują się w ten sposób. Tymczasem fizyk Jason Hancock z University of Connecticut bada substancję, która kurczy się pod wpływem ciepła, a rozszerza pod wpływem zimna
